[{"command":"settings","settings":{"pluralDelimiter":"\u0003","suppressDeprecationErrors":true,"user":{"uid":0,"permissionsHash":"a07c3568ddab4d102df114df4b3f0cce8ec210da3e77b107ca811405321696df"}},"merge":true},{"command":"add_css","data":[{"rel":"stylesheet","media":"all","href":"\/sites\/default\/files\/css\/css_wutc5ZL5w_TLSXoVja-t_FLYqUIliKjwyqIIjZmTxxg.css?delta=0\u0026language=nl\u0026theme=custom\u0026include=eJyNjmEOwjAIhS8kNfFGjHYdsS0LZU49vZ3x12asCQnh8b0HtFSTfK72SFyiG7AGR1Is3M0RDLFVa0jXqLIUDyRJ9ES_XaI-9KCIc4coYwavMgP9hY6KOXS4ahqMJuCMsceuCCt7mwBvyAmHdDC0v4ylHOQtotj3I1xMBbYT-03Chyzm6oy0jZMoP1sSJvhIl70jB8_4znoBoZuu9Q"}]},{"command":"add_js","selector":"body","data":[{"src":"\/sites\/default\/files\/js\/js_VnR5DYSvtSLPbE0OsJ8rfQEKaqedHgF-R3LXGHq3SmI.js?scope=footer\u0026delta=0\u0026language=nl\u0026theme=custom\u0026include=eJxLzizIrIjPKo5PTE7OL0rJzM_Th7MApHALTA"}]},{"command":"insert","method":"html","selector":"#nfm-modal__dock","data":"\n\u003Carticle class=\u0022node node--type-garden-item\u0022\u003E\n\n  \n        \u003Cdiv class=\u0022nfm-modal__top-svg\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003E\n    \u003Cimg src=\u0022\/sites\/default\/files\/garden\/morphin_-_morphine_0.svg\u0022 \/\u003E\n  \u003C\/div\u003E\n\n    \u003Ch2 class=\u0022page-title page-title--center l-mw-920\u0022\u003E\n        Opium\/Morfine\/Code\u00efne\n\n    \u003C\/h2\u003E\n    \n\n    \n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph paragraph--type--photo l-cr-vs s-bg l-mw-920 c-nfm-size--normal\u0022\u003E\n\n          \u003Csection class=\u0022content-image content-image--modal s-bg-l\u0022\u003E\n        \u003Cfigure class=\u0022content-image__figure\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022s-nfm-frame\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/kw_t_423_12_0091.jpg\u0022 width=\u00225911\u0022 height=\u00223615\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n          \u003C\/div\u003E\n          \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n            \n\u003Csvg  aria-hidden=\u0022true\u0022 focusable=\u0022false\u0022 class=\u0022icon icon--camera caption__icon\u0022  \u003E\n  \u003Cuse xmlns:xlink=\u0022http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\u0022\n       xlink:href=\u0022\/themes\/custom\/custom\/dist\/images\/defs\/svg\/sprite.defs.svg?3p8lfpda24jk#icon-camera\u0022\u003E\u003C\/use\u003E\n\u003C\/svg\u003E\n        \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003EFlora Batava. Den Haag, KB nationale bibliotheek, KW T 423.\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n        \u003C\/figure\u003E\n        \n      \u003C\/section\u003E\n    \n  \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck s-bg s-nfm-drop-cap l-cr-vs l-mw-680\u0022\u003E\n          \n\n\n  \u003Cp\u003EOpium is een natuurlijke stof die wordt gewonnen uit de papaverplant, \u003Cem\u003EPapaver somniferum\u003C\/em\u003E. Uit het gedroogde melksap van de kenmerkende zaadbol, die ook wel maanbol of slaapbol wordt genoemd, \u003Ca href=\u0022https:\/\/www.nationaalfarmaceutischmuseum.nl\/exposities\/het-spoor-van-de-papaver\u0022\u003Ewordt al duizenden jaren opium gewonnen.\u003C\/a\u003E Opium was lange tijd het enig beschikbare pijnstillende geneesmiddel. Het werd ook gebruikt als middel tegen onder meer buikloop en hoest. Het woord \u003Cem\u003Eopium\u003C\/em\u003E is afkomstig uit het Latijn en werd in het Nederlands voor het eerst gebruikt in de zestiende eeuw (1554). Daarnaast was de vernederlandste term \u003Cem\u003Eheulsap\u003C\/em\u003E gangbaar. Het woord \u003Cem\u003Eheul\u003C\/em\u003E betekende in dit verband \u0022papaver\u0022 en is verwant aan het Latijnse woord \u003Cem\u003Eoleum\u003C\/em\u003E, dat \u0022olie\u0022 betekent.\u003C\/p\u003E\n\n\u003Cp\u003EDe wilde Heul, Koorn Heul\u0026nbsp; of de klaproos (\u003Cem\u003EPapaver rhoeas\u003C\/em\u003E) werd in Nederland tot de negentiende eeuw als milder alternatief gebruikt bij het maken van geneesmiddelen tegen hoest. Opium en haar alkalo\u00efden, waarvan morfine en code\u00efne de bekendste zijn, hebben verslavende eigenschappen. Sinds het begin van de twintigste eeuw bestaan er strikte regels en voorschriften om misbruik en verslaving te voorkomen.\u003C\/p\u003E\n\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph paragraph--type--photo l-cr-vs s-bg l-mw-920 c-nfm-size--normal\u0022\u003E\n\n          \u003Csection class=\u0022content-image content-image--modal s-bg-l\u0022\u003E\n        \u003Cfigure class=\u0022content-image__figure\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022s-nfm-frame\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/img_5997_0.jpeg\u0022 width=\u00222048\u0022 height=\u00221365\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n          \u003C\/div\u003E\n          \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n            \n\u003Csvg  aria-hidden=\u0022true\u0022 focusable=\u0022false\u0022 class=\u0022icon icon--camera caption__icon\u0022  \u003E\n  \u003Cuse xmlns:xlink=\u0022http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\u0022\n       xlink:href=\u0022\/themes\/custom\/custom\/dist\/images\/defs\/svg\/sprite.defs.svg?3p8lfpda24jk#icon-camera\u0022\u003E\u003C\/use\u003E\n\u003C\/svg\u003E\n        \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003EPapaver Somniferum in de Botanische Tuinen te Utrecht. Foto: Amy Gibcus.\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n        \u003C\/figure\u003E\n        \n      \u003C\/section\u003E\n    \n  \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck s-bg s-nfm-drop-cap l-cr-vs l-mw-680\u0022\u003E\n          \n\n\n  \u003Ch3\u003E\u003Cstrong\u003EHistorisch gebruik opium \u003C\/strong\u003E\u003C\/h3\u003E\n\n\u003Cp\u003EHet gebruik van opium heeft een lange geschiedenis die duizenden jaren teruggaat. Verschillende beschavingen waaronder de Sumeri\u00ebrs, Babyloni\u00ebrs, Egyptenaren, Grieken en Romeinen gebruikten opium voor zowel medicinale als recreatieve doeleinden. Als geneesmiddel diende het als pijnstiller en als middel om de slaap te bevorderen. In China werd opium al in de 7e eeuw gebruikt. De Zwitserse arts Paracelsus (1494-1541), geboren als Philippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim, legde de basis voor het gebruik van opium in de Westerse geneeskunde. Hij propageerde de medicinale toepassing van laudanum, een tinctuur van opium (opium opgelost in alcohol) vanwege de pijnstillende, kalmerende en obstiperende eigenschappen.\u0026nbsp;\u003C\/p\u003E\n\n\u003Cp\u003EPas in de 17e eeuw kreeg de wereldwijde handel in en de consumptie van opium vorm. De Verenigde Oost-Indische Compagnie speelde een belangrijke rol in de mondiale opiumhandel. De haven van Smyrna (het huidige Izmir) speelde een belangrijke rol in de doorvoer van opium vanuit het Verre Oosten.\u003C\/p\u003E\n\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph paragraph--type--photo l-cr-vs s-bg l-mw-920 c-nfm-size--normal\u0022\u003E\n\n          \u003Csection class=\u0022content-image content-image--modal s-bg-l\u0022\u003E\n        \u003Cfigure class=\u0022content-image__figure\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022s-nfm-frame\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/dscf1050-min.jpg\u0022 width=\u00226240\u0022 height=\u00224160\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n          \u003C\/div\u003E\n          \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n            \n\u003Csvg  aria-hidden=\u0022true\u0022 focusable=\u0022false\u0022 class=\u0022icon icon--camera caption__icon\u0022  \u003E\n  \u003Cuse xmlns:xlink=\u0022http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\u0022\n       xlink:href=\u0022\/themes\/custom\/custom\/dist\/images\/defs\/svg\/sprite.defs.svg?3p8lfpda24jk#icon-camera\u0022\u003E\u003C\/use\u003E\n\u003C\/svg\u003E\n        \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003ESet flessen. Collectie Stichting Farmaceutisch Erfgoed.\u0026nbsp;\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n        \u003C\/figure\u003E\n        \n      \u003C\/section\u003E\n    \n  \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck s-bg s-nfm-drop-cap l-cr-vs l-mw-680\u0022\u003E\n          \n\n\n  \u003Ch3\u003E\u003Cstrong\u003EChemische isolatie\u003C\/strong\u003E\u003C\/h3\u003E\n\n\u003Cp\u003EIn het begin van de 19e eeuw begon de Duitse apothekersleerling Friedrich Sert\u00fcrner chemische experimenten met opium in zijn laboratorium. In 1804 slaagde hij erin om een zuivere, kristallijne stof te isoleren die hij \u0027morfium\u0027 noemde, naar Morpheus, de Griekse god van de dromen. Deze stof, bekend geworden onder de naam morfine, bleek een veel sterkere en effectievere pijnstiller te zijn dan de toenmalige opium medicijnen.\u003C\/p\u003E\n\n\u003Cp\u003ESert\u00fcrner\u0027s ontdekking was revolutionair omdat het de eerste keer was dat een actieve zuivere alkalo\u00efde ge\u00efsoleerd werd uit een plant. Dit legde de basis voor de farmaceutische industrie en de ontwikkeling van andere alkalo\u00efde geneesmiddelen zoals kinine en coca\u00efne.\u003C\/p\u003E\n\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck-photo s-bg l-cr-vs l-mw-920\u0022\u003E\n            \u003Csection class=\u0022media-text s-wa s-border s-gap s-ia s-bg lg-two-columns--always\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022media-text__wrapper s-wa-1 s-av\u0022\u003E\n            \n\n\n  \u003Cp\u003E\u003Cstrong\u003EMedisch gebruik morfine\u003C\/strong\u003E\u003C\/p\u003E\n\n\u003Cp\u003ENa de ontdekking van de injectiespuit in 1853 werd morfine populair als krachtige pijnstiller op het slagveld, met name tijdens de Amerikaanse burgeroorlog. Morfine werd op grote schaal toegediend aan gewonde soldaten om de pijn te verlichten. Dit leidde echter ook tot een nieuw probleem: verslaving. Een deel van de soldaten die morfine gebruikten, ontwikkelden een afhankelijkheid aan het middel, wat bekend kwam te staan als de \u0022soldatenziekte\u0022 of morfinisme.\u003C\/p\u003E\n\n\u003Cp\u003ETegenwoordig wordt morfine nog steeds gebruikt als een krachtige pijnstiller, vooral bij ernstige pijn zoals die bij kanker en\/of in de palliatieve zorg. Het gebruik van morfine en andere opiaten is strikt gereguleerd onder de Opiumwet vanwege de risico\u0027s op verslaving en misbruik.\u003C\/p\u003E\n\n          \u003C\/div\u003E\n\n          \u003Cfigure class=\u0022media-text__media s-wa-2 s-stretch-image\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/screenshot_2025-01-06_141827.png\u0022 width=\u0022610\u0022 height=\u0022577\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n            \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n              \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003EMorfinespuit in blik, Burroughs Wellcome \u0026amp; Co. Londen, afkomstig van luchtlanding bij Arnhem 17 september 1944. Collectie Rijksmuseum Boerhaave.\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n          \u003C\/figure\u003E\n        \u003C\/section\u003E\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck s-bg s-nfm-drop-cap l-cr-vs l-mw-680\u0022\u003E\n          \n\n\n  \u003Ch3\u003E\u003Cstrong\u003EStartpunt voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen\u003C\/strong\u003E\u003C\/h3\u003E\n\n\u003Cp\u003EDe ontdekking en het succesvolle gebruik van morfine smaakten naar meer. Met de belofte om natuurlijke stoffen na te maken en liefst nog te verbeteren, gingen chemici aan het eind van de negentiende eeuw aan de slag met het morfine molecuul. Dit resulteerde onder meer in 1897 in de geboorte van het semisynthetische opiaat hero\u00efne, dat door Bayer als hoestonderdrukkend middel op de markt werd gebracht. Het opiumalkalo\u00efde Theba\u00efne werd vervolgens als uitgangspunt genomen voor de synthese van oxycodon, wat tegenwoordig een veel gebruikt pijnstillend opio\u00efde is. En wie tijdens de vakantie bij reizigersdiarree het middel loperamide slikt, zou moeten bedenken dat de briljante Belgische scheikundige Paul Janssen morfine en de constiperende eigenschap van de opiaten als blauwdruk heeft genomen voor de ontwikkeling hiervan. Deze reeks van ontdekkingen illustreert hoe een enkele ontdekking in de plantkunde en farmacologie kan leiden tot een reeks innovaties in de farmacie en geneeskunde.\u003C\/p\u003E\n\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck s-bg s-nfm-drop-cap l-cr-vs l-mw-680\u0022\u003E\n          \n\n\n  \u003Ch3\u003E\u003Cstrong\u003EVeiligheid en voorzorgsmaatregelen\u003C\/strong\u003E\u003C\/h3\u003E\n\n\u003Cp\u003EOpiaten zijn krachtige pijnstillers die worden gebruikt om ernstige pijn te verlichten. Ze zorgen voor aanzienlijke bijwerkingen en verslavingsrisico\u0027s, en vallen onder de Opiumwet. Veel voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid, braken, constipatie, slaperigheid, en duizeligheid. Ernstigere bijwerkingen zijn ademhalingsdepressie, afhankelijkheid, en verslaving. Regelmatig gebruik kan leiden tot tolerantie, wat betekent dat hogere doses nodig zijn voor hetzelfde effect. Het is cruciaal om opiaten alleen onder strikt medisch toezicht te gebruiken om deze risico\u0027s te minimaliseren. Misbruik kan leiden tot overdosis en zelfs de dood.\u003C\/p\u003E\n\n      \u003C\/div\u003E\n\n\n\n\u003C\/article\u003E\n","settings":{"nfm_settings":{"herbs":true,"type":"garden_item","dock_id":"nfm-modal__dock"}}}]