[{"command":"settings","settings":{"pluralDelimiter":"\u0003","suppressDeprecationErrors":true,"user":{"uid":0,"permissionsHash":"a07c3568ddab4d102df114df4b3f0cce8ec210da3e77b107ca811405321696df"}},"merge":true},{"command":"add_css","data":[{"rel":"stylesheet","media":"all","href":"\/sites\/default\/files\/css\/css_HWxF9sC0a9S7iNqPlCcb2fbk44PKAgtzT-sXUNUetq0.css?delta=0\u0026language=nl\u0026theme=custom\u0026include=eJyNjmEOwjAIhS8kNfFGjHYdsS0LZU49vZ3x12asCQnh8b0HtFSTfK72SFyiG7AGR1Is3M0RDLFVa0jXqLIUDyRJ9ES_XaI-9KCIc4coYwavMgP9hY6KOXS4ahqMJuCMsceuCCt7mwBvyAmHdDC0v4ylHOQtotj3I1xMBbYT-03Chyzm6oy0jZMoP1sSJvhIl70jB8_4znoBoZuu9Q"}]},{"command":"add_js","selector":"body","data":[{"src":"\/sites\/default\/files\/js\/js_AR4sHJwVsWOfQlQnVoelD6iV3mM20xfXl-2I11AhOhA.js?scope=footer\u0026delta=0\u0026language=nl\u0026theme=custom\u0026include=eJxLzizIrIjPKo5PTE7OL0rJzM_Th7MApHALTA"}]},{"command":"insert","method":"html","selector":"#nfm-modal__dock","data":"\n\u003Carticle class=\u0022node node--type-garden-item\u0022\u003E\n\n  \n        \u003Cdiv class=\u0022nfm-modal__top-svg\u0022 aria-hidden=\u0022true\u0022\u003E\n    \u003Cimg src=\u0022\/sites\/default\/files\/garden\/chinin.svg\u0022 \/\u003E\n  \u003C\/div\u003E\n\n    \u003Ch2 class=\u0022page-title page-title--center l-mw-920\u0022\u003E\n        Kinine\n\n    \u003C\/h2\u003E\n    \n\n    \n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck s-bg s-nfm-drop-cap l-cr-vs l-mw-680\u0022\u003E\n          \n\n\n  \u003Cp\u003EKinabast en kinine hebben een rijke geschiedenis en speelden een belangrijke rol in de strijd tegen malaria. Hoewel hun gebruik in de moderne geneeskunde is afgenomen door de ontwikkeling van nieuwe malaria medicijnen, blijft hun historische en medische waarde onmiskenbaar. De isolatie van de zuivere stof kinine markeerde een belangrijk moment in de medische geschiedenis en heeft een belangrijke rol gespeeld bij de koloniale expansiedrift van Europa.\u003C\/p\u003E\n\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck-photo s-bg l-cr-vs l-mw-920\u0022\u003E\n            \u003Csection class=\u0022media-text s-wa s-border s-gap s-ia s-bg\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022media-text__wrapper s-wa-1 s-av\u0022\u003E\n            \n\n\n  \u003Cp\u003EKinabast, ook bekend als Cinchona-bast (\u003Cem\u003ECortex Chinae\u003C\/em\u003E), is afkomstig van de Cinchona-boom (\u003Cem\u003ECinchona officinalis\u003C\/em\u003E), die van origine voorkomt in Midden-Amerika en Zuid-Amerika, met name in Peru en Ecuador. De plant gedijt in bergachtige gebieden.\u0026nbsp;\u003C\/p\u003E\n\n          \u003C\/div\u003E\n\n          \u003Cfigure class=\u0022media-text__media s-wa-2 s-stretch-image\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/cinchona-officionalis.jpg\u0022 width=\u00221200\u0022 height=\u00221560\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n            \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n              \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003EAfbeelding: \u2018Cinchona officionalis.\u2019 Iconographic Collections, Wellcome Collection.\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n          \u003C\/figure\u003E\n        \u003C\/section\u003E\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph paragraph--type--photo l-cr-vs s-bg l-mw-920 c-nfm-size--normal\u0022\u003E\n\n          \u003Csection class=\u0022content-image content-image--modal s-bg-l\u0022\u003E\n        \u003Cfigure class=\u0022content-image__figure\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022s-nfm-frame\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/0_1.jpg\u0022 width=\u00221641\u0022 height=\u0022954\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n          \u003C\/div\u003E\n          \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n            \n\u003Csvg  aria-hidden=\u0022true\u0022 focusable=\u0022false\u0022 class=\u0022icon icon--camera caption__icon\u0022  \u003E\n  \u003Cuse xmlns:xlink=\u0022http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\u0022\n       xlink:href=\u0022\/themes\/custom\/custom\/dist\/images\/defs\/svg\/sprite.defs.svg?cjcoxqx69j25#icon-camera\u0022\u003E\u003C\/use\u003E\n\u003C\/svg\u003E\n        \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003EJ. E. van Someren Brand.\u0026nbsp;De Groote Cultures Der Wereld: Haar Geschiedenis, Teelt En Nuttige Toepassing (1906).\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n        \u003C\/figure\u003E\n        \n      \u003C\/section\u003E\n    \n  \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck-photo s-bg l-cr-vs l-mw-920\u0022\u003E\n            \u003Csection class=\u0022media-text s-wa s-border s-gap s-ia s-bg\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022media-text__wrapper s-wa-1 s-av\u0022\u003E\n            \n\n\n  \u003Cp\u003EIn de 19e eeuw zijn de zaden van de Cinchona-boom overgebracht naar India, Ceylon en Indonesi\u00eb. De bomen zijn op grote schaal op plantages aangeplant. Maar het kinine gehalte in de bast was relatief laag (tot 3%). De Engelse landbouwer en avonturier Charles Ledger (1818-1905) wilde daar verandering in brengen. Hij huurde de Peruaan Manuel Incra Mamani in om een betere soort te vinden. In 1865 vond Mamani een boom met een hoog gehalte kinine. Hij verzamelde zaden en gaf ze aan Ledger, die ze naar zijn broer George in Londen stuurde. George bood de zaden eerst aan bij de Kew Royal Botanical Gardens, maar wegens gebrek aan belangstelling\u0026nbsp;verkocht hij vervolgens de zaden aan de Nederlandse overheid. De zaden werden meteen gezonden naar \u2018s Lands Plantentuin in Bogor, in het toemalige Nederlands-Indi\u00eb. Daar werden\u0026nbsp;ze met succes opgekweekt en als soort bekend onder de naam \u003Cem\u003ECinchona Calisaya Ledgeriana\u003C\/em\u003E, met wel 10 tot 13% kinine gehalte in de bast. Hiermee zorgden de Nederlandse planters voor een enorm concurrentievoordeel op de internationale kinabast markt. Tot de onafhankelijkheid van Indonesi\u00eb in 1948 was Nederlands-Indi\u00eb de belangrijkste mondiale producent van kinabast voor de productie van kinine. \u0026nbsp;\u003C\/p\u003E\n\n          \u003C\/div\u003E\n\n          \u003Cfigure class=\u0022media-text__media s-wa-2 s-stretch-image\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/kinaplantage_preangerdocument_2025-02-10_165342.jpg\u0022 width=\u00221072\u0022 height=\u00221530\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n            \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n              \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003EJ. E. van Someren Brand.\u0026nbsp;De Groote Cultures Der Wereld: Haar Geschiedenis, Teelt En Nuttige Toepassing (1906).\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n          \u003C\/figure\u003E\n        \u003C\/section\u003E\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck-photo s-bg l-cr-vs l-mw-920\u0022\u003E\n            \u003Csection class=\u0022media-text s-wa s-border s-gap s-ia s-bg\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022media-text__wrapper s-wa-1 s-av\u0022\u003E\n            \n\n\n  \u003Ch3\u003E\u003Cstrong\u003EHistorisch gebruik Kinabast \u003C\/strong\u003E\u003C\/h3\u003E\n\n\u003Cp\u003EDe ontdekking van kinabast als medicijn gaat terug tot de inheemse bevolking van de Andes. Zij kende de\u0026nbsp;geneeskrachtige en met name koorts onderdrukkende eigenschappen van de bast al lang voor de aankomst van de Europeanen. In de 17e eeuw brachten Spaanse \u003Cem\u003Ejezu\u00efeten \u003C\/em\u003Ede Peruviaanse bast naar Europa, waar het zogenaamde \u2018jezu\u00efetenpoeder\u2019 of \u2018Kin kina\u2019 een populair middel werd tegen koortsen en malaria. De broer van de bekende Nederlandse wetenschapper Christiaan Huygens (1629-1695) hoorde bij de vroege gebruikers van het poeder van kinabast. In de achttiende eeuw vormde kinabast een standaard onderdeel van de plantaardige ingredi\u00ebnten voor geneesmiddelen.\u0026nbsp;\u003C\/p\u003E\n\n          \u003C\/div\u003E\n\n          \u003Cfigure class=\u0022media-text__media s-wa-2 s-stretch-image\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/kopie_van_img_6210.jpeg\u0022 width=\u00221365\u0022 height=\u00222048\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n            \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n              \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003EKinabast extract.\u0026nbsp;Collectie Universiteitsmuseum Utrecht\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n          \u003C\/figure\u003E\n        \u003C\/section\u003E\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph paragraph--type--photo l-cr-vs s-bg l-mw-920 c-nfm-size--normal\u0022\u003E\n\n          \u003Csection class=\u0022content-image content-image--modal s-bg-l\u0022\u003E\n        \u003Cfigure class=\u0022content-image__figure\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022s-nfm-frame\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/kopie_van_img_6194.jpeg\u0022 width=\u00222048\u0022 height=\u00221365\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n          \u003C\/div\u003E\n          \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n            \n\u003Csvg  aria-hidden=\u0022true\u0022 focusable=\u0022false\u0022 class=\u0022icon icon--camera caption__icon\u0022  \u003E\n  \u003Cuse xmlns:xlink=\u0022http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\u0022\n       xlink:href=\u0022\/themes\/custom\/custom\/dist\/images\/defs\/svg\/sprite.defs.svg?cjcoxqx69j25#icon-camera\u0022\u003E\u003C\/use\u003E\n\u003C\/svg\u003E\n        \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003ECinchona boomstam, Java (eind 19e eeuw). Collectie Universiteitsmuseum Utrecht.\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n        \u003C\/figure\u003E\n        \n      \u003C\/section\u003E\n    \n  \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck-photo s-bg l-cr-vs l-mw-920\u0022\u003E\n            \u003Csection class=\u0022media-text s-wa s-border s-gap s-ia s-bg\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022media-text__wrapper s-wa-1 s-av\u0022\u003E\n            \n\n\n  \u003Ch3\u003E\u003Cstrong\u003EChemische isolatie zuivere stof kinine\u003C\/strong\u003E\u003C\/h3\u003E\n\n\u003Cp\u003EIn 1820 slaagden de Franse apothekers Pierre Joseph Pelletier en Joseph Bienaim\u00e9 Caventou erin om de zuivere stof kinine uit kinabast te isoleren. Deze doorbraak maakte het mogelijk om kinine op industri\u00eble schaal te produceren en op grote schaal te gebruiken als geneesmiddel tegen malaria.\u003C\/p\u003E\n\n          \u003C\/div\u003E\n\n          \u003Cfigure class=\u0022media-text__media s-wa-2 s-stretch-image\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/sulfas_chinae_tabl_2_1.jpeg\u0022 width=\u00221634\u0022 height=\u00223647\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n            \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n              \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003EKinine (begin 20e eeuw). Collectie\u0026nbsp;Stichting Farmaceutisch Erfgoed.\u0026nbsp;\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n          \u003C\/figure\u003E\n        \u003C\/section\u003E\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck-photo s-bg l-cr-vs l-mw-920\u0022\u003E\n            \u003Csection class=\u0022media-text s-wa s-border s-gap s-ia s-bg\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022media-text__wrapper s-wa-1 s-av\u0022\u003E\n            \n\n\n  \u003Ch3\u003E\u003Cstrong\u003EKinine als malaria geneesmiddel\u003C\/strong\u003E\u003C\/h3\u003E\n\n\u003Cp\u003EKinine werd lange tijd beschouwd als het belangrijkste geneesmiddel tegen malaria. Het werkt door het doden van de malariaparasieten (o.a. \u003Cem\u003EPlasmodium vivax\u003C\/em\u003E) die zich in de rode bloedcellen van ge\u00efnfecteerde personen bevinden. Hoewel kinine niet alle symptomen van malaria verlicht, was het een essentieel middel in de behandeling en voorkoming van de ziekte. De koloniale expansie van Europese landen (o.a. Engeland, Frankrijk en Nederland) in de negentiende eeuw werd mogelijk gemaakt door de ruime beschikbaarheid van kinine voor de koloniale legers en ondersteunende diensten. Door de tijd heen bouwde de malariaparasiet echter resistentie op tegen kinine en moesten nieuwe geneesmiddelen ontwikkeld worden.\u003C\/p\u003E\n\n          \u003C\/div\u003E\n\n          \u003Cfigure class=\u0022media-text__media s-wa-2 s-stretch-image\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/europeana.eu-9200579-kmrmd8mr-bb9a21a19e7c6c12e937ae816733565e.jpeg\u0022 width=\u0022512\u0022 height=\u0022705\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n            \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n              \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003EIllustrations of parasites that cause malaria\u0026nbsp;(1901). Wellcome Collection.\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n          \u003C\/figure\u003E\n        \u003C\/section\u003E\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck-photo s-bg l-cr-vs l-mw-920\u0022\u003E\n            \u003Csection class=\u0022media-text s-wa s-border s-gap s-ia s-bg\u0022\u003E\n          \u003Cdiv class=\u0022media-text__wrapper s-wa-1 s-av\u0022\u003E\n            \n\n\n  \u003Ch3\u003E\u003Cstrong\u003EKinine en nieuwe malariamiddelen\u003C\/strong\u003E\u003C\/h3\u003E\n\n\u003Cp\u003EKinine is tegenwoordig grotendeels vervangen door modernere antimalariamiddelen zoals chloroquine, hydroxychloroquine, artemisinine, artemether en lumefantrine. Kinine wordt soms nog ingezet bij de behandeling van ernstige malaria, vooral wanneer andere geneesmiddelen niet beschikbaar of effectief zijn. Voorts wordt kinine nog gebruikt in tonics vanwege zijn bittere smaak. Tijdens het discotijdperk was tonic met name populair vanwege de fluorescerende eigenschappen van kinine bij ultraviolette straling. Het neon-kleurig tonic glas had seks appeal.\u0026nbsp;\u003C\/p\u003E\n\n          \u003C\/div\u003E\n\n          \u003Cfigure class=\u0022media-text__media s-wa-2 s-stretch-image\u0022\u003E\n                \u003Cimg loading=\u0022lazy\u0022 src=\u0022\/sites\/default\/files\/data\/tonic_water_uv.jpg\u0022 width=\u00221024\u0022 height=\u00221024\u0022 alt=\u0022\u0022 \/\u003E\n\n\n\n            \n\n\n\u003Cfigcaption  class=\u0022caption content-image__caption\u0022\u003E\n              \u003Cspan class=\u0022caption__text\u0022\u003E\u003Cp\u003ETonic Water. Wikimedia.\u003C\/p\u003E\u003C\/span\u003E\n  \u003C\/figcaption\u003E\n\n          \u003C\/figure\u003E\n        \u003C\/section\u003E\n      \u003C\/div\u003E\n\n  \n\n  \u003Cdiv class=\u0022paragraph--type--ck s-bg s-nfm-drop-cap l-cr-vs l-mw-680\u0022\u003E\n          \n\n\n  \u003Ch3\u003E\u003Cstrong\u003EVeiligheid en voorzorgsmaatregelen\u003C\/strong\u003E\u003C\/h3\u003E\n\n\u003Cp\u003ENet als de meeste andere geneesmiddelen heeft ook kinine bijwerkingen. Deze kunnen vari\u00ebren van mild (bijv. misselijkheid en hoofdpijn) tot ernstig, zoals hartritmestoornissen en nierfalen. Daarom mag kinine alleen in zeer kleine hoeveelheden buiten medisch toezicht worden gebruikt (bijvoorbeeld om tonic zijn bittere smaak te geven).\u003C\/p\u003E\n\n      \u003C\/div\u003E\n\n\n\n\u003C\/article\u003E\n","settings":{"nfm_settings":{"herbs":true,"type":"garden_item","dock_id":"nfm-modal__dock"}}}]